ในวันที่ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างเต็มรูปแบบ คำถามเรื่อง “ผู้สูงอายุ” อาจไม่ใช่เพียงคำถามว่าเราจะมีโรงพยาบาลเพียงพอหรือไม่ เบี้ยยังชีพควรเพิ่มขึ้นเท่าไร หรือใครจะเป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุในอนาคตเท่านั้น
แต่คำถามที่ใหญ่กว่านั้น คือ เมืองที่เรากำลังใช้ชีวิตอยู่ทุกวันนี้ รองรับการสูงวัยของผู้คนได้จริงหรือไม่ โดยเฉพาะ “กรุงเทพมหานคร” เมืองหลวงที่เต็มไปด้วยความสะดวก ความทันสมัย โรงพยาบาลขนาดใหญ่ ระบบขนส่งสาธารณะ ห้างสรรพสินค้า สวนสาธารณะ และบริการจากหน่วยงานรัฐจำนวนมาก หากมองจากภายนอก กรุงเทพฯ อาจดูเหมือนเมืองที่มีทรัพยากรครบถ้วน แต่เมื่อมองผ่านชีวิตของผู้สูงอายุรายได้น้อยที่อาศัยอยู่ในตึกแถว ห้องเช่า ชุมชนเมือง หรือยังต้องพึ่งพารายได้รายวัน ภาพของเมืองกลับซับซ้อนกว่านั้นมาก
เพราะการสูงวัยในเมือง ไม่ได้หมายถึงเพียงร่างกายที่ค่อย ๆ เสื่อมถอย แต่หมายถึงการต้องใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลางค่าใช้จ่ายที่ลดไม่ได้ ทางเท้าที่เดินยาก รถเมล์ที่ขึ้นลำบาก โรงพยาบาลที่ไปถึงได้ยาก ระบบบริการที่มีขั้นตอนซับซ้อน เทคโนโลยีที่ไม่เป็นมิตรเสมอไป และความรู้สึกว่าตนเองอาจค่อย ๆ ถูกลดบทบาทลงจากสังคม
ในเมืองที่ทุกอย่างเคลื่อนเร็วขึ้น ผู้สูงอายุจำนวนหนึ่งกลับต้องใช้แรงมากขึ้นเพียงเพื่อทำเรื่องพื้นฐานที่สุดของชีวิต เช่น ไปหาหมอ รับยา เดินไปตลาด ขึ้นรถเมล์ เข้าห้องน้ำสาธารณะ หาเงินเล็ก ๆ น้อย ๆ หรือออกจากบ้านไปพบเพื่อน
นี่คือความซับซ้อนของ “สังคมสูงวัยในเขตเมือง” ที่ไม่สามารถอธิบายได้ด้วยเรื่องสุขภาพเพียงมิติเดียว แต่ต้องมองทั้งระบบ ตั้งแต่บ้าน ชุมชน ถนน ทางเท้า ระบบขนส่ง โรงพยาบาล ศูนย์บริการสุขภาพ พื้นที่สาธารณะ ระบบสวัสดิการ โอกาสทางเศรษฐกิจ ความสัมพันธ์ระหว่างวัย ไปจนถึงนโยบายของเมือง
SPACE siteStory ครั้งนี้ จึงอยากพาไปฟังเสียงจากพื้นที่จริง ผ่านกระบวนการ Shared Vision ภาคประชาชน หัวข้อ “เสียงของผู้สูงอายุ กทม. : ถ้าอยาก อยู่ดี แก่ดี ตายดี เราต้องการอะไรจากเมือง” ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันอาทิตย์ที่ 17 พฤษภาคม 2569 ณ ศูนย์อิสลามศึกษา พญาไท เพชรบุรี ซอย 7 กรุงเทพมหานคร
กิจกรรมครั้งนี้เปิดพื้นที่ให้ผู้สูงอายุในกรุงเทพมหานครจำนวน 25 คน โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุรายได้น้อยในเขตเมือง ผู้พักอาศัยในตึกแถว ห้องเช่า ชุมชนเมือง และกลุ่มที่ยังต้องพึ่งพารายได้รายวันหรือระบบช่วยเหลือระดับชุมชน ได้เล่าประสบการณ์ชีวิตจริงของตนเอง ทั้งปัญหา ความต้องการ ความคาดหวัง และข้อเสนอที่มีต่อเมือง
สิ่งที่เกิดขึ้นในวงสนทนา ไม่ใช่เพียงการระบายความทุกข์ แต่คือการช่วยกันมองเมืองจากสายตาของคนที่กำลังสูงวัยจริง ๆ คนที่ต้องเดินบนทางเท้าเหล่านั้นจริง ๆ ต้องขึ้นรถเมล์เหล่านั้นจริง ๆ ต้องไปขอใบส่งตัวจริง ๆ ต้องถือซองยาไปโรงพยาบาลจริง ๆ และต้องใช้ชีวิตอยู่ในเมืองที่ต้นทุนของการออกจากบ้านสูงขึ้นทุกวัน
เสียงสะท้อนสำคัญจากวงสนทนาครั้งนี้ คือ ผู้สูงอายุไม่ได้มองว่าเมืองหรือภาครัฐ “ไม่มีบริการ” ตรงกันข้าม หลายคนสามารถระบุได้อย่างชัดเจนว่าในกรุงเทพฯ มีบริการจำนวนมาก ทั้งศูนย์สุขภาพชุมชน ศูนย์บริการสาธารณสุข โรงพยาบาล อสม. / อสส. การตรวจสุขภาพฟรี การรับวัคซีน กิจกรรมออกกำลังกาย ชมรมผู้สูงอายุ การอบรมอาชีพ สวนสาธารณะ ห้องสมุดประชาชน ห้องหลบร้อน บริการลดค่าโดยสาร และกิจกรรมจากสำนักงานเขตหรือหน่วยงานรัฐต่าง ๆ
แต่ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ “มีหรือไม่มี” เท่านั้น ปัญหาใหญ่กว่านั้นคือ บริการเหล่านี้เข้าถึงได้จริงหรือไม่ ใช้ง่ายหรือไม่ ต่อเนื่องหรือไม่ และตอบโจทย์ชีวิตของผู้สูงอายุรายได้น้อยในเมืองจริงหรือไม่
ผู้สูงอายุจำนวนหนึ่งรู้ว่ามีสวนสาธารณะ แต่เดินทางไปไม่ไหว รู้ว่ามีรถไฟฟ้า แต่ต้องเดินไกลเกินไป รู้ว่ามีศูนย์ฝึกอาชีพ แต่เมื่ออบรมจบแล้วไม่มีพื้นที่ขายของ รู้ว่ามีระบบรักษาพยาบาล แต่การขอใบส่งตัวหรือรับยากลับกลายเป็นภาระที่ต้องเสียเวลาและค่าเดินทางหลายรอบ
นี่คือช่องว่างสำคัญของเมืองสูงวัย คือ “ระบบมีอยู่ แต่ยังไม่เอื้อต่อการใช้จริง”
เมื่อพูดถึงสุขภาพ ผู้สูงอายุไม่ได้สะท้อนว่าไม่มีโรงพยาบาลหรือไม่มีหมอ แต่สิ่งที่พวกเขาพูดถึงมากกว่าคือ “ต้นทุนแฝง” ของการเข้าถึงระบบสุขภาพ
บางคนอยู่ไม่ไกลจากโรงพยาบาลใหญ่ แต่การเดินทางกลับไม่ง่ายเลย เพราะรถติด แท็กซี่ไม่รับ ระบบขนส่งสาธารณะไม่สะดวก หรือรถเมล์ขึ้นยากสำหรับร่างกายที่เริ่มไม่มั่นคง ทำให้ผู้สูงอายุบางคนต้องพึ่งวินมอเตอร์ไซค์ แม้จะรู้ว่ามีความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บมากกว่าก็ตาม
ระบบส่งตัวก็เป็นอีกด่านสำคัญ โดยเฉพาะกรณีที่ต้องผ่านคลินิกปฐมภูมิก่อนเข้าสู่โรงพยาบาลใหญ่ ผู้สูงอายุบางคนเล่าว่า การขอใบส่งตัวอาจกินเวลาแทบทั้งวัน และบางครั้งต้องแยกเป็นสองวัน วันแรกไปขอใบส่งตัว อีกวันจึงไปโรงพยาบาล นั่นหมายถึงค่าเดินทางสองรอบ เวลาสองวัน และความเหนื่อยล้าที่เพิ่มขึ้น
ในขณะเดียวกัน แม้ภาครัฐจะพูดถึงแนวคิด “บัตรประชาชนใบเดียว” แต่ประสบการณ์จริงของผู้สูงอายุยังพบว่า ข้อมูลสุขภาพระหว่างหน่วยบริการยังไม่เชื่อมโยงกันอย่างราบรื่น หลายคนยังต้องถือซองยา เอกสารเดิม หรือข้อมูลการรักษาเดิมไปยืนยันซ้ำ หากลืมเอกสารบางอย่างก็อาจไม่ได้รับยา หรือต้องกลับบ้านไปเอาเอกสารแล้วเดินทางมาใหม่
สำหรับคนทั่วไป สิ่งเหล่านี้อาจดูเป็นขั้นตอนเล็ก ๆ แต่สำหรับผู้สูงอายุรายได้น้อยในเมือง ทุกขั้นตอนคือค่าใช้จ่าย เวลา แรงกาย และความเครียด
อีกประเด็นที่น่าสนใจ คือระบบบริการจำนวนมากกำลังผลักให้ผู้สูงอายุ “จัดการตัวเอง” มากขึ้น เช่น ต้องกดบัตรคิวเอง วัดความดันเอง เดินตามเส้นทางเอง ใช้แอปพลิเคชันเอง หรือจดจำขั้นตอนบริการหลายขั้นตอน สำหรับผู้สูงอายุที่คุ้นเคยกับเทคโนโลยี สิ่งเหล่านี้อาจไม่ใช่ปัญหาใหญ่ แต่สำหรับบางคน โดยเฉพาะผู้ที่ไม่ถนัดดิจิทัลหรือมีปัญหาด้านความจำ การไปโรงพยาบาลจึงไม่ใช่แค่การไปรักษาโรค แต่คือการต้องผ่านระบบที่ทำให้รู้สึกกังวลอยู่ตลอดเวลา
สุขภาพของผู้สูงอายุเมืองจึงไม่ได้อยู่แค่ในห้องตรวจ แต่เริ่มตั้งแต่หน้าบ้าน เส้นทางไปโรงพยาบาล ค่ารถ ใบส่งตัว เอกสาร ระบบข้อมูล ท่าทีของเจ้าหน้าที่ และความสามารถของระบบบริการในการเข้าใจข้อจำกัดของผู้สูงอายุจริง ๆ
ในมิติเศรษฐกิจ ผู้สูงอายุสะท้อนตรงกันว่า รายได้และสวัสดิการที่มีอยู่ไม่เพียงพอกับค่าครองชีพในกรุงเทพมหานคร ค่าอาหาร ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าเดินทาง ค่ายา ค่าแว่นสายตา ค่าฟันปลอม และค่าใช้จ่ายจิปาถะในชีวิตประจำวัน ยังคงเป็นภาระที่ลดไม่ได้ ขณะที่รายได้ประจำของผู้สูงอายุจำนวนมากลดลงหรือไม่มีเลย
เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุถูกพูดถึงในฐานะสวัสดิการที่ “ช่วยได้บ้าง แต่ไม่พอจริง” หากได้รับเดือนละ 600 บาท เฉลี่ยแล้วเท่ากับวันละ 20 บาท ซึ่งไม่เพียงพอต่อค่าอาหารหนึ่งมื้อในเมืองด้วยซ้ำ สำหรับผู้สูงอายุที่ไม่มีลูกหลานสนับสนุนทางการเงิน หรือยังต้องช่วยดูแลค่าใช้จ่ายในครอบครัว เงินจำนวนนี้จึงเป็นเพียงเงินประคองชีวิตบางส่วน ไม่ใช่หลักประกันความมั่นคงทางเศรษฐกิจ
ในขณะเดียวกัน ผู้สูงอายุจำนวนหนึ่งยังมีแรง มีทักษะ และอยากทำงาน บางคนรับจ้างซักรีด ซื้อของ ทำความสะอาด นวด ทำอาหาร ดูแลเด็ก ดูแลผู้สูงอายุด้วยกันเอง หรือช่วยงานเล็ก ๆ น้อย ๆ ในชุมชน งานเหล่านี้ช่วยให้พวกเขายังมีรายได้และรู้สึกว่าตนเองมีคุณค่า แต่ก็เป็นงานที่ไม่มั่นคง รายได้ไม่แน่นอน และขึ้นอยู่กับโอกาสในชุมชนเป็นหลัก
ผู้สูงอายุยังสะท้อนว่า หน่วยงานต่าง ๆ มีการจัดอบรมอาชีพอยู่ไม่น้อย ทั้งทำขนม อาหาร ผ้ามัดย้อม ตัดเย็บ น้ำยาล้างจาน งานฝีมือ หรือการฝึกเป็นผู้ดูแล แต่ปัญหาคือเมื่ออบรมจบแล้ว ไม่มีพื้นที่ขาย ไม่มีตลาดรองรับ และไม่มีระบบช่วยต่อยอดให้เกิดรายได้จริง
ในมุมของผู้สูงอายุ การฝึกอาชีพจึงไม่ควรจบแค่การสอนทักษะ แต่ต้องเชื่อมไปถึงพื้นที่ขาย ช่องทางจำหน่าย ลูกค้า ทุนหมุนเวียน และการสนับสนุนหลังการอบรม เพราะทักษะเพียงอย่างเดียวไม่สามารถเปลี่ยนเป็นรายได้ได้ หากไม่มีระบบรองรับ
สำหรับคนวัยทำงาน การออกจากบ้านอาจเป็นเรื่องปกติ แต่สำหรับผู้สูงอายุจำนวนมาก การออกจากบ้านคือการประเมินความเสี่ยงทุกครั้ง ทางเท้าที่ไม่เรียบ พื้นต่างระดับ ซอยแคบ รถขับสวนเลน ฝุ่นจากการก่อสร้าง น้ำท่วมขัง จุดข้ามถนนที่ไม่ปลอดภัย รถเมล์บันไดสูง ป้ายรถเมล์ที่ไม่มีที่นั่งพัก หรือสวนสาธารณะที่อยู่ไกลเกินไป ล้วนเป็นรายละเอียดเล็ก ๆ ที่ทำให้ผู้สูงอายุลังเลว่าจะออกจากบ้านดีหรือไม่
ผู้สูงอายุหลายคนไม่ได้อยู่ในบ้านที่ออกแบบมาสำหรับวัยสูงอายุ แต่ต้อง “จำยอมอยู่” ในที่เดิม เพราะเป็นแหล่งทำมาหากินเดิม อยู่ใกล้โรงพยาบาล มีเพื่อนบ้านที่คุ้นเคย หรือไม่มีทางเลือกทางเศรษฐกิจพอที่จะย้ายไปอยู่ในพื้นที่ที่เหมาะสมกว่า บ้านบางหลังมีพื้นต่างระดับ ห้องน้ำไม่มีราวจับ พื้นลื่น พื้นที่แคบ หรือมีแสงสว่างไม่เพียงพอ สิ่งที่เคยเป็นเรื่องปกติในวัยทำงาน กลับกลายเป็นความเสี่ยงเมื่อร่างกายเริ่มไม่มั่นคง
ในระดับเมือง นโยบายพื้นที่สีเขียวหรือสวนใกล้บ้านอาจเป็นแนวคิดที่ดี แต่ผู้สูงอายุสะท้อนว่า “ใกล้” ของคนทั่วไป อาจยังไกลเกินไปสำหรับผู้สูงอายุที่เดินช้า เหนื่อยง่าย มีโรคประจำตัว หรือไม่มีเงินพอสำหรับค่าเดินทางไปสวนสาธารณะ หากต้องเสียค่าเดินทางเพื่อไปออกกำลังกาย สวนสาธารณะก็อาจกลายเป็นพื้นที่ที่มีอยู่ แต่ไม่ใช่พื้นที่ที่เข้าถึงได้จริง
รถเมล์ก็เป็นอีกเรื่องที่ถูกพูดถึง บางสายมีบันไดสูง ขึ้นลงลำบาก บางช่วงเปลี่ยนเลขสายและเส้นทางจนผู้สูงอายุสับสน รถไฟฟ้าแม้สะดวกสำหรับคนทั่วไป แต่สำหรับบางคนต้องเดินไกล ค่าใช้จ่ายสูง และการเข้าถึงสถานีก็ยังเป็นอุปสรรค เมื่อเมืองเดินยาก พักยาก เข้าห้องน้ำยาก และเดินทางยาก การออกจากบ้านจึงกลายเป็นเรื่องที่ต้องใช้พลังมากกว่าที่ควรจะเป็น
แม้ผู้สูงอายุจะเผชิญข้อจำกัดหลายด้าน แต่สิ่งที่ชัดเจนมากจากวงสนทนาครั้งนี้ คือพวกเขาไม่ได้มองตนเองเป็นเพียง “ผู้รอรับความช่วยเหลือ” หลายคนยังอยากทำงาน อยากช่วยเหลือผู้อื่น อยากเป็นอาสาสมัคร อยากถ่ายทอดความรู้ อยากออกไปพบเพื่อน อยากแต่งตัวดี ๆ อยากได้รับคำชม อยากทำกิจกรรม และอยากรู้สึกว่าตนเองยังมีบทบาทในสังคม
บางคนเคยเป็น อสม. กรรมการชุมชน ผู้ช่วยดูแลผู้ป่วยติดเตียง หรืออาสาสมัครในหน่วยงานต่าง ๆ การได้ช่วยเหลือผู้อื่นทำให้พวกเขารู้สึกมีความสุข มีคุณค่า และไม่โดดเดี่ยว
นี่คือประเด็นสำคัญที่เมืองไม่ควรมองข้าม เพราะระบบบริการผู้สูงอายุที่ดีไม่ควรจำกัดอยู่แค่การรักษาโรคหรือให้เงินช่วยเหลือ แต่ต้องเปิดพื้นที่ให้ผู้สูงอายุได้เป็น “ผู้ให้” เป็น “ผู้ถ่ายทอด” และเป็น “ทุนทางสังคม” ของชุมชน
การสูงวัยอย่างมีศักดิ์ศรี จึงไม่ได้หมายถึงการมีคนดูแลเท่านั้น แต่หมายถึงการยังมีพื้นที่ให้มีตัวตน มีเสียง มีบทบาท และมีความหมายต่อผู้อื่น
เมื่อถามว่าผู้สูงอายุต้องการระบบบริการสาธารณะแบบใด คำตอบที่ได้ไม่ได้เป็นความฝันไกลเกินจริง แต่เป็นข้อเสนอที่มาจากปัญหาชีวิตประจำวันอย่างตรงไปตรงมา
พวกเขาต้องการบริการตรวจสุขภาพเบื้องต้นในชุมชนอย่างสม่ำเสมอ เช่น วัดความดัน วัดน้ำตาล คัดกรองโรคเรื้อรัง และให้คำแนะนำเรื่องอาหาร การออกกำลังกาย และการดูแลสุขภาพตนเอง
พวกเขาต้องการระบบสุขภาพที่ดูแลก่อนป่วย ไม่ใช่รอให้ป่วยหนักแล้วค่อยรักษา ต้องการการตรวจเลือดหรือคัดกรองสุขภาพเชิงลึกทุก 6 เดือน เพื่อค้นหาความเสี่ยงก่อนโรคจะรุนแรงขึ้น
พวกเขาต้องการรถรับส่งไปพบแพทย์สำหรับผู้สูงอายุที่เดินทางลำบาก อยู่คนเดียว หรือไม่มีญาติพาไป ต้องการบุคลากรปฐมพยาบาลหรือพยาบาลเบื้องต้นประจำชุมชน เพื่อประเมินอาการและช่วยเหลือกรณีฉุกเฉิน
พวกเขาต้องการให้ผู้สูงอายุที่มีโรคเรื้อรังและอาการคงที่ สามารถรับยาได้ครั้งละ 3–6 เดือน หรือมีระบบส่งยาที่ไม่เพิ่มภาระค่าใช้จ่าย เพื่อลดการเดินทางซ้ำ ลดค่าใช้จ่าย และลดภาระของโรงพยาบาล
ในด้านเศรษฐกิจ พวกเขาต้องการเบี้ยยังชีพที่สอดคล้องกับค่าครองชีพจริงในเมือง ต้องการงานที่เหมาะกับวัย ต้องการอบรมอาชีพที่มีตลาดรองรับ ต้องการพื้นที่ขายของ ตลาดนัดระดับเขต หรือพื้นที่เศรษฐกิจชุมชนที่ให้ผู้สูงอายุสามารถนำทักษะไปสร้างรายได้จริง
ในด้านเมืองและสภาพแวดล้อม พวกเขาต้องการสิ่งพื้นฐานที่หลายคนอาจมองข้าม เช่น จุดนั่งพัก น้ำดื่มสะอาด ห้องสุขาสาธารณะ ทางลาด รถเมล์ที่ขึ้นลงง่าย ป้ายบอกเส้นทางที่ชัดเจน และพื้นที่สาธารณะขนาดเล็กใกล้บ้าน ไม่ใช่พึ่งสวนขนาดใหญ่ที่อยู่ไกลเกินไป
ในด้านการมีส่วนร่วม พวกเขาต้องการกิจกรรมที่ไม่ใช่แค่การมานั่งฟัง แต่เปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุได้เป็นวิทยากร ถ่ายทอดทักษะ ทำอาหาร งานฝีมือ แบ่งปันประสบการณ์ หรือทำงานอาสาในชุมชน
ข้อเสนอเหล่านี้อาจดูเรียบง่าย แต่เมื่อรวมกันแล้ว นี่คือภาพของเมืองที่เข้าใจการสูงวัยอย่างแท้จริง เมืองที่ไม่ได้เพิ่มขั้นตอนให้ผู้สูงอายุ แต่ช่วยลดภาระชีวิตประจำวันให้เบาลง
บทเรียนสำคัญจากกระบวนการ Shared Vision ภาคประชาชนครั้งนี้ คือ การพัฒนานโยบายผู้สูงอายุไม่ควรเริ่มจากคำถามว่า “รัฐมีบริการอะไรอยู่แล้ว” เพียงอย่างเดียว แต่ต้องถามต่อไปว่า “ผู้สูงอายุรู้หรือไม่ ใช้ได้หรือไม่ ใช้แล้วสะดวกหรือไม่ และบริการนั้นทำให้ชีวิตดีขึ้นจริงหรือไม่”
เพราะเมืองที่ดีสำหรับผู้สูงอายุ ไม่ใช่เมืองที่มีบริการจำนวนมากแต่กระจัดกระจาย หากคือเมืองที่เชื่อมบริการเหล่านั้นเข้ากับชีวิตจริง ตั้งแต่บ้าน ชุมชน ทางเท้า ป้ายรถเมล์ ศูนย์สุขภาพ โรงพยาบาล ตลาด สวนสาธารณะ และพื้นที่ทางสังคม
ช่องว่างที่ปรากฏจากวงสนทนาครั้งนี้มีอย่างน้อย 4 เรื่องสำคัญ
หากกรุงเทพมหานครจะเป็นเมืองสูงวัยที่มีคุณภาพในอนาคต คำตอบอาจไม่ได้อยู่ที่การสร้างโครงการใหม่ทั้งหมด แต่อยู่ที่การเชื่อมสิ่งที่มีอยู่แล้วให้เข้าถึงง่ายขึ้น ใกล้ขึ้น ต่อเนื่องขึ้น และออกแบบจากชีวิตจริงของผู้สูงอายุมากขึ้น
ท้ายที่สุด เสียงจากผู้สูงอายุในวงสนทนาครั้งนี้บอกกับเราว่า พวกเขาไม่ได้ต้องการเมืองที่ดูแลเฉพาะวันที่เจ็บป่วย แต่ต้องการเมืองที่ทำให้พวกเขา “อยู่ได้ในทุกวัน”
สำหรับ SPACE siteStory เรื่องเล่าจากพื้นที่ครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงรายงานกิจกรรมหนึ่งวัน แต่คือหน้าต่างที่ทำให้เราเห็นว่า ความเปลี่ยนแปลงทางสังคมอาจเริ่มต้นจากการนั่งล้อมวง ฟังเสียงคนที่ใช้ชีวิตอยู่ในเมืองจริง ๆ และยอมรับว่า ประสบการณ์เล็ก ๆ ของผู้สูงอายุแต่ละคน คือข้อมูลสำคัญในการออกแบบเมืองที่ทุกคนจะต้องแก่ไปด้วยกัน
เพราะในท้ายที่สุด เมืองที่ดีสำหรับผู้สูงอายุ ไม่ได้เป็นประโยชน์ต่อผู้สูงอายุเท่านั้น แต่คือเมืองที่ดีสำหรับเด็ก คนทำงาน คนพิการ คนเจ็บป่วย คนรายได้น้อย และทุกคนที่วันหนึ่งจะต้องเดินช้าลง เหนื่อยง่ายขึ้น และต้องการเมืองที่อ่อนโยนกับชีวิตมากขึ้น
การฟังเสียงผู้สูงอายุในวันนี้ จึงอาจเป็นการฟังอนาคตของเราทุกคน
เชื่อในพลังของการเรียนรู้ที่ไม่รู้จบ สนใจสำรวจเรื่องราวที่เชื่อมโยงผู้คน วิถีชีวิต สังคม และวัฒนธรรม โดยเฉพาะรากเหง้าอีสาน ชื่นชอบการเดินทางเพื่อเปิดโลกใหม่ ๆ และชอบคลายเครียดด้วยทำอาหาร